Şiddetle İlgili Uluslararası Sözleşmeler

ULUSLAR ARASI SÖZLEŞMELERDE KADINA YÖNELİK ŞİDDET

Birleşmiş Milletler Şartı, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Kişisel ve Siyasal Haklar Paktı ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Paktı eşitlik ilkesini güvence altına almış ve cinsiyete dayalı ayrımcılığı yasaklamıştır.

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi*
Kadınların siyasal hakları sözleşmesi, evlilik oluru, en az evlilik yaşı ve evliliklerin yazımı sözleşmesi ile evli kadınların vatandaşlığı sözleşmesi kadınlara yönelik spesifik hakları ele alan dar kapsamlı sözleşmeler olmaları ve alanlarının sınırlı, çok az sayıda devlet tarafından onaylanmış olması kadınlara karşı ayrımcılığın bütün boyutlarını kapsayacak yeni bir evrensel belgenin hazırlanmasını gündeme getirmiştir.

Kadınlara karşı Ayrımcılığın Önlenmesi Bildirgesi BM Genel Kurulu tarafından 1967 yılında kabul edilmiştir. Bildirge Ayrımcılık yasağı ile ilgili çok geniş hükümler içermektedir. Bildirgede daha önceden ele alınmamış olan bir soruna, özellikle de ayrımcı geleneklerin ve uygulamaların kaldırılması, evlilik içinde eşit haklar tanınması ve ceza yasalarında ayrımcı hükümlerin ayıklanması gibi konulara yer verilmiştir. Bildirge bağlayıcı bir belge değildir. Devletleri kadınlara karşı ayrımcı düzenleme ve uygulamalara son vermeleri amacıyla çaba göstermeye zorlayan bir moral güce sahiptir.

Devletlerin bildirgenin hükümlerine uymaktan kaçınmasının yarattığı rahatsızlık sonucu yapılan çalışmalarla Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi’nin hazırlanması ile sonuçlanmıştır. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi Genel Kurul tarafından 1979 yılında kabul edilmiş, 1981 yılında yürürlüğe girmiştir.

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi, diğer insan hakları belgelerinde yer alan hakların kadınlar içinde gerçekleştirilmesini sağlamayı amaçlayan ve kadınların yaşamını etkileyen siyaset, ekonomi, hukuk, sağlık ve aile gibi alanlarda kadınların rolleri ve pozisyonları ile ilgili sorunları kapsamlı bir şekilde ele alan ilk sözleşmedir. Bu sözleşme ile kadınların insan haklarının korunmasına ilişkin yaklaşımda bir dönüm noktası oluşturmaktadır. Ayrımcılığın tanımını yapan ilk uluslararası belgedir. Sözleşmeyi bu güne kadar 166 ülke onaylamıştır. Ancak bu devletlerin birçoğu, sözleşmeye çok sayıda çekince koymuşlardır. Türkiye’de sözleşmeyi 1985 yılında çekince koyarak onaylamıştır. Çekinceler 16 Eylül 1999 tarihinde kaldırılmış, ancak bildirim geri çekilmemiştir.

*Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi’nin tamamı işin aşağıdaki siteyi ziyaret edebilirsiniz:

http://www.unicef.org/turkey/cedaw/_gi18.html